Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır? Balıkesir’de 6306 Süreci
Balıkesir’de 6306 sayılı Kanun kapsamında lisanslı riskli yapı tespiti süreci: başvuru, rapor, itiraz ve sonraki adımlar.
Balıkesir’de yaşayan birçok malik, binasının deprem riski taşıyıp taşımadığını merak eder. Bu sorunun resmi cevabı, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesindeki riskli yapı tespitidir. Kanun’un amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat normlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmektir. Bu yazı, sürecin teknik ve idari adımlarını abartısız, kaynaklı biçimde özetler; oran, tutar veya süre uydurmaz.
Star İkiz Mimarlık Mühendislik İnşaat, 1980’deki İkiz Mühendislik köklerinden, 2009 Star Mimarlık ve 2011 Star İkiz Mimarlık çatısına uzanan deneyimle Altıeylül’de hizmet verir. Riskli yapı tespiti lisanslı bir iştir; ofisimiz bu alanda lisanslı kurumsal hizmet sunar ve süreci resmi prosedüre bağlı yürütür.
Riskli yapı ne demektir?
Kanun’un tanımına göre riskli yapı; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Tespit, kişisel izlenime veya “gözle bakınca belli” yaklaşımına değil, yönetmelikte tanımlanan usul ve esaslara dayanır. Riskli alan ile riskli yapı kavramları da ayrıdır: riskli alan Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan bir alandır; riskli yapı ise tek yapı ölçeğinde tespit edilir.
Kimler başvuru yapabilir?
Kanun’un 3. maddesine göre tespit, masrafları kendilerine ait olmak üzere öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Başkanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır; sonuç Başkanlığa veya İdareye bildirilir. Başkanlık veya İdare, tespiti resen yapabileceği gibi maliklere süre de verebilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kamu bilgilendirmesine göre, birçok durumda maliklerden birinin veya kanuni temsilcisinin müracaatı yeterlidir.
Kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmuş yapılarda yapı maliki; arsa paylı tapularda ise arsa üzerinde fiilen bulunan yapının sahibi olan arsa payı sahibi başvurabilir. Arsa üzerindeki yapının başkasına ait olması ve bunun tapuda belirtilmiş olması halinde, lehine şerh olan tarafça yaptırılır. Başvuru elektronik yazılım sistemi üzerinden yapılır. Güncel şartlar ilgili İdare ve yönetmelik üzerinden teyit edilmelidir; bu metinde istisna listesi uydurulmaz.
Saha ve raporlama nasıl ilerler?
Ön görüşmede yapı bilgisi, tapu/malik durumu ve belge listesi netleştirilir. Ardından saha çalışması ve 6306 sayılı Kanun’un Uygulama Yönetmeliği’ndeki esaslara uygun raporlama yapılır. Riskli olduğu tespit edilen yapılar, tespiti yapan kuruluş tarafından Başkanlığa veya yetki verilen İdareye bildirilir. Raporlarda eksik veya yanlış husus bulunursa İdare raporu iade edebilir; uygun bulunan tespitler, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir ve tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir.
Tebliğ, ilan ve itiraz
Kanun’a göre tespite ilişkin bilgiler yapıya asılır, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilir ve ilgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilir. Riskli yapı tespit işlemi, muhtarlıkta yapılan ilanın son günü ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır. Riskli yapılar ayrıca Başkanlığın internet sayfasında on beş gün süre ile ilan edilir.
Malikler veya kanuni temsilcileri, tebliğden itibaren on beş gün içinde itiraz edebilir. İtirazlar; üniversitelerce görevlendirilen dört ve Bakanlıkta/Başkanlıkta görevli üç kişinin katıldığı teknik heyetlerce karara bağlanır. İtirazın reddedilmesi veya itiraz edilmemesi halinde tespit kesinleşir; tahliye ve yıktırma süreçleri idari takvime bağlanır. Ofisimiz teknik raporlama tarafında sorumludur; idari işlemlerin muhatabı ilgili kamu birimleridir.
Riskli yapı tespiti ile diğer süreçlerin farkı
Deprem sonrası ağır hasar veya acil yıkım süreçleri ile 6306 riskli yapı tespiti farklı hukuki ve teknik yollardır. Deprem performans analizi de ayrı bir mühendislik değerlendirmesidir; Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 çerçevesinde mevcut binanın davranışını teknik dilde görünür kılar, ancak 6306 raporunun yerine geçmez. Balıkesir’de hangi yolun ihtiyacınıza uygun olduğu, Altıeylül ofisimizdeki ön görüşmede netleştirilir.
Sonraki adımlar: dönüşüm ve yeni proje
Tespit kesinleştikten sonra malikler yıkım, anlaşma, yeni yapı veya güçlendirme seçeneklerini idari çerçevede değerlendirir. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabileceği Kanun’da düzenlenmiştir; şartlar dönemsel olarak güncellenir. Bağlayıcı bilgi ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği / Kentsel Dönüşüm biriminden alınmalıdır.
Star İkiz, yeni yapı için mimari ve statik proje ile ruhsat dosyası hazırlığında teknik koordinasyon sağlar. Kat karşılığı görüşmelerinde emsal, oturum ve bağımsız bölüm kurgusu net olmadan ilerlemek risklidir; erken mühendislik bakışı müzakere kalitesini yükseltir.
İletişim çağrısı
Balıkesir’de riskli yapı tespiti veya dönüşüm sonrası proje için ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
Ücretsiz Ön Değerlendirme · Ara: 0507 246 03 56
Bahçelievler Mh. Beyoğlu Cd. No:93/A Altıeylül / Balıkesir · star-ikiz.com
Kaynaklar
6306 sayılı Kanun: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6306.htm
ÇŞB SSS — Tespit süreci: https://csb.gov.tr/sss-detay/2918
Riskli yapı süreci: https://altyapi.csb.gov.tr/riskli-yapi-sureci-i-104285